Παπανδρέου, Σκανδαλίδης ή ένας μελλοντικός ηγεμόνας;

Άνοιξε λοιπόν μετά την βαριά ήττα του Πα.Σο.Κ. στις εκλογές, όπως οι περισσότεροι περίμεναν, η διαδικασία για την εκλογή προέδρου στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Οι υποψηφιότητες στην αρχή ήταν δύο, αυτή του σημερινού προέδρου του κινήματος του κ. Παπανδρέου - αυτό ίσως και να έκανε εντύπωση σε κάποιους - και του κ. Βενιζέλου και κάπως αργότερα, για την ακρίβεια την Παρασκευή, ήρθε να προστεθεί και μια τρίτη, αυτή του κ. Σκανδαλίδη.

Σε αυτό εδώ το ιστολόγιο, με μια ανάρτηση του Απριλίου, είχα αναφερθεί στον Βαγγέλη τον Βενιζέλο και του είχα ασκήσει κριτική, σημειώνοντας ότι είναι ο επικρατέστερος διάδοχος για την αρχηγεία του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και ίσως αυτή η πρόβλεψη μου για το ρόλο του μετά τη διαφαινόμενη ήττα να μην βρισκόταν εκτός του πλαισίου των αναμενόμενων εξελίξεων, αλλά θεωρώ ότι μέσω της σκληρής πλην δίκαιης κριτικής που του είχα ασκήσει, είχα βάλει το πρώτο πολύ μικρό λιθαράκι για την άρση της ασυλίας που απολάμβανε έως τότε. Ήταν η πρώτη ίσως φορά που γραφόταν ένα κείμενο για τον κ. Βενιζέλο και δεν είχε ως στόχο να φιλοτεχνήσει την αγιογραφία του Θεσσαλονικιού πολιτικού και να τροφοδοτήσει το υπερτραφές «εγώ» του. Και δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε για να αποδείξει ο ίδιος με την στάση του ότι μάλλον είχα δίκαιο για όλα αυτά που έγραφα για εκείνον τότε (δείτε: http://charalambos-kappa.blogspot.com/2007/04/blog-post_24.html). Και αναφέρομαι προφανώς στη στάση που έχει υιοθετήσει τελευταία στην οποία κυριαρχούν εμφανέστατα η αλαζονεία, η βουλιμική αναζήτηση της εξουσίας και η συγκεκαλυμμένη αξίωση του να αναγορευτεί σε ακλόνητη αυθεντία, γεγονός που πιστοποιεί και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει τις διαδικασίες και όλους τους άλλους, σαν τίποτα άξιο λόγου να μην μπορεί να ακούσει από αυτούς.

Την προηγούμενη Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου, η εφημερίδα «Το Βήμα» δημοσίευσε μια συνέντευξη του κ. Βενιζέλου, από την οποία έχω σημειώσει ορισμένα ενδιαφέροντα σημεία που θα ήθελα να τα σχολιάσω. Πριν προχωρήσω όμως σε αυτό θα ήθελα να σημειώσω ότι αυτή η συνέντευξη γίνεται σε μια περίοδο που του έχει ασκηθεί κριτική για άκομψες πολιτικές του κινήσεις, συνεπώς είναι λογικό να σκεφτεί κάποιος ότι είναι πιο προσεκτικός σε αυτά που λέει και ότι εκ της διαδικασίας με την οποία οι πολιτικοί δίνουν συνεντεύξεις στις εφημερίδες, είχε την δυνατότητα και τον χρόνο να προσέξει τις διατυπώσεις του και να διορθώσει τα σημεία που θεωρεί ότι χρειάζονται διόρθωση. Κι όμως..

Σχετικά με τους εσωκομματικούς αντιπάλους του γράφει: «...Δυστυχώς ακόμη και εν έτη 2007 σοκάρει κάποιους η εσωκομματική δημοκρατία...», «...Ο κ. Παπανδρέου έκανε πραγματικά ό,τι μπορούσε. Δεν είναι προσωπικό το ζήτημα...», «... Το μείζον όμως αίτιο (εννοεί της ήττας στις εθνικές εκλογές) είναι η αδυναμία μας να υπερβούμε την κρίση πολιτικής υποαντιπροσώπευσης της κοινωνίας κατά το μέτρο που μας αφορά, καθώς συχνά παλινδρομούσαμε μεταξύ μεταμοντέρνας ασάφειας και παλαιοκομματικής δημαγωγίας...», «...Δεν πήρα εγώ το "δακτυλίδι" της διαδοχής το 2004 από τον Κώστα Σημίτη, αλλά ο Γιώργος Παπανδρέου...». Μάλιστα! Δηλαδή αυτό που λέει καταρχάς ο υποψήφιος για την προεδρία του κινήματος είναι ότι όσοι ενοχλήθηκαν από την βεβιασμένη ανακοίνωση της υποψηφιότητας του, που έγινε μάλιστα και από το χώρο του Ζαππείου (!!), ενοχλήθηκαν επειδή δεν είναι αρκετά δημοκρατικοί. Με άλλα λόγια δεν διανοείται καν το ενδεχόμενο να έχει κάνει λάθος στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε το θέμα και ως εκ τούτου συμπεραίνει ότι οι όποιες αιτιάσεις κάποιων εκπορεύονται από την μη ανοχή τους στην δημοκρατία. Επίσης, από αυτά που γράφει για τον πρόεδρο του Πα.Σο.Κ. συμπεραίνουμε ότι ο κ. Βενιζέλος θεωρεί ότι ο κ. Παπανδρέου πήρε την εξουσία του κόμματος με διαδικασία μη δημοκρατική, ότι έκανε ότι μπορούσε αλλά δυστυχώς ήταν ελλειμματικός και ότι το κίνημα, επί Παπανδρέου, παλινδρομούσε μεταξύ μεταμοντέρνας ασάφειας και παλαιοκομματικής δημαγωγίας. Αλήθεια ρωτώ ρητορικά: Γιατί ο τόσο ευαίσθητος και δημοκρατικός κ. Βενιζέλος ανέχτηκε την δυναστική διαδικασία αναγόρευσης ηγέτη μέσω παράδοσης δαχτυλιδιού; Ποια άλλη υπηρεσία προσέφερε στην παράταξη του υποτασσόμενος σε αυτή την διαδικασία, πέρα από την απαξίωση της στα μάτια των γνήσια δημοκρατικών πολιτών; Τι ευθύνη φέρει ο ίδιος που υπηρέτησε μια πολιτική που παλινδρομούσε μεταξύ μεταμοντέρνας ασάφειας και παλαιοκομματικής δημαγωγίας και ποιες συγκεκριμένες πολιτικές τοποθετήσεις του ήταν αυτές που κόμιζαν το καινούριο και προοδευτικό και συγκρούονταν με τον παλαιοκομματισμό και τα πανίσχυρα διαπλεκόμενα συμφέροντα; Για το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, ενδεικτικά αναρωτιέμαι: Μήπως η συνηγορία του υπέρ των επιχειρημάτων των μεγαλοεκδοτών-εργολάβων και εναντίων του νόμου για το βασικό μέτοχο; Μήπως το ότι κατακεραύνωνε την κυβέρνηση που νομιμοποίησε μόνο τους συμβασιούχους που κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και όχι το σύνολο των συμβασιούχων, ενώ το Πα.Σο.Κ. δεν είχε νομιμοποιήσει κανέναν για χρόνια; Μήπως το ότι όταν είδε την αντίδραση ενός μεγάλου μέρους της εκπαιδευτικής κοινότητας για το άρθρο 16, παρέσυρε το Πα.Σο.Κ. σε αποχώρηση από την ψηφοφορία για τα προς αναθεώρηση άρθρα του συντάγματος, εκθέτοντας την αξιοπιστία του κινήματος και διαψεύδοντας τις προσδοκίες κάποιων ότι το κίνημα μπορεί να υποστηρίξει σθεναρά τις μεταρρυθμίσεις που θεωρεί αναγκαίες; Αρκετά νομίζω είναι αυτά για να βγάλουμε τα απαραίτητα συμπέρασμα.

Σχετικά με τον εαυτό του ο κ. Βενιζέλος γράφει: «...Ότι όφειλα να δηλώσω παρών, να δώσω ένα αίσθημα ασφάλειας και μια αίσθηση προοπτικής...», «...Ο πρώτος που ενδιαφέρεται για την ενότητα του Πα.Σο.Κ είμαι εγώ...», «...Είμαι αυτός που έχει διαμορφώσει την πιο καθαρή εκδοχή της κεντροαριστερής ταυτότητας του Πα.Σο.Κ...», «...Ανήκω στους λίγους που έχουν διατυπώσει ολοκληρωμένες προτάσεις τόσο για το ιδεολογικό στίγμα όσο και για τον προγραμματικό λόγο του Πα.Σο.Κ. Ας μην επιχειρούν δε ορισμένοι να μιλούν στο όνομα του Ανδρέα Παπανδρέου. Τις ώριμες παρακαταθήκες της περιόδου 1989-1996 τις γνωρίζω καλύτερα από κάθε άλλον...», «...Έχω προσωπικά κάθε λόγο να επιθυμώ τον πολιτικό και ιδεολογικό διάλογο. Θα συμφωνείτε ίσως μαζί μου ότι είναι ένα πεδίο πρόσφορο για εμένα...». Τι σεμνότητα! Ανακεφαλαιώνω: Ποιος είναι σύμφωνα με τον κ. Βενιζέλο ο πρώτος που ενδιαφέρεται για την ενότητα; Αυτός. Ποιος είναι σύμφωνα με τον κ. Βενιζέλο το στέλεχος που έχει διαμορφώσει την πιο καθαρή εκδοχή της κεντροαριστερής ταυτότητας του Πα.Σο.Κ; Αυτός. Ποιος είναι σύμφωνα με τον κ. Βενιζέλο το στέλεχος που γνωρίζει καλύτερα τις ώριμες παρακαταθήκες της περιόδου 1989-1996 και ως εκ τούτου απαιτεί να μην επιχειρούν ορισμένοι να μιλούν στο όνομα του Ανδρέα Παπανδρέου. Αυτός. Ποιος είναι σύμφωνα με τον κ. Βενιζέλο αυτός που έχει κάθε λόγο να επιθυμεί τον πολιτικό και ιδεολογικό διάλογο, επειδή είναι ένα πεδίο πρόσφορο για εκείνον. Μα φυσικά εκείνος. Ειλικρινά, επειδή δεν θέλω να τον αδικήσω, επανέρχομαι σε αυτο που έθεσα και παραπάνω και προσπαθώ να θυμηθώ - για να τον «δικαιολογήσω» για όσα με αδικαιολόγητη αλαζονεία και αυταρέσκεια λέει - μια πρόταση του που να κόμιζε κάτι καινούργιο στην πολιτική και να βρισκόταν σε πραγματικά προοδευτική κατεύθυνση (δεν αναφέρομαι σε προοδευτικοφανείς δημαγωγίες) ή έστω να κόμιζε κάτι νέο και ας ήταν σε οποιαδήποτε κατεύθυνση. Δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτα και ας παρακολουθώ τα πολιτικά πράγματα από κοντά.

Ας ανοίξω όμως εδώ μια παρένθεση σχετικά με τον Γιώργο Παπανδρέου. Ο πρόεδρος του Πα.Σο.Κ. μπορεί να είναι ελλειμματικός, μπορεί οι δηλώσεις του να είναι ανερμάτιστες, μπορεί οι πράξεις του να δείχνουν ότι η πολιτική του δεν εδράζεται σε στέρεα και αρραγή πολιτική βάση και ίσως και άλλα τόσα να μπορεί δικαίως να του προσάψει κανείς, αλλά τουλάχιστον είναι ειλικρινής και έχει τολμήσει να πει πράγματα που κανείς άλλος πολιτικός δεν έχει πεί στην Ελλάδα, όπως π.χ. αυτό για την αποποινικοποίηση των μαλακών ναρκωτικών ή την νομική κατοχύρωση δικαιωμάτων για άτομα του ιδίου φύλου. Ή το άλλο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, θυμίζω ότι ήταν ο πρώτος που το είπε στο Πα.Σο.Κ. και μάλιστα σε μια εποχή που αυτό θεωρείτο έγκλημα καθοσιώσεως από κάποιους μέσα στο κίνημα. Κλείνει η παρένθεση.

Ο κ. Βενιζέλος λοιπόν κατά την ταπεινή μου άποψη - θα επαναλάβω - είναι ένας πολιτικός που υποκύπτει εύκολα στον λαϊκισμό, που απροκάλυπτα περιφέρει την αλαζονεία του και που εκουσίως και αναιτίως χρησιμοποιεί πολύ συχνά σύνθετα λεκτικά σχήματα, τα οποία σπάνια έχουν πολιτική ουσία και ποτέ δεν κομίζουν κάτι καινούριο, με μοναδικό στόχο τον φτηνό εντυπωσιασμό. Επιπλέον, επαναλαμβάνω ίσως κουραστικά, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει τους άλλους (παρατηρήστε με προσοχή πώς αντιμετωπίζει τους συνομιλητές του) νομίζω πως αποκαλύπτει την πεποίθηση του πως υπερτερεί , κυρίως σε λογικότητα και ρητορική δεινότητα, αλλά και σε όλα τα άλλα, των υπολοίπων ανθρώπων που βρίσκονται γύρω του και μάλιστα σε βαθμό που να θεμελιώνει την αξίωση για αναγόρευση του σε ακλόνητη αυθεντία. Έτσι, με δεδομένα τα παραπάνω, νομίζω πως για την εξαιρετικά πιθανή περίπτωση που εκλεγεί πρόεδρος του Πα.Σο.Κ, επιφυλάσσει στον εαυτό του ένα ρόλο ηγεμόνα που θα απολαμβάνει ανεξέλεγκτη πολιτική δύναμη. Και το πιο επικίνδυνο όλων θεωρώ ότι είναι η προφανώς ανομολόγητη βεβαιότητα, που υπαγορεύει η υπερτραφής αλαζονεία του, πως ο εαυτός του σε ρόλο πανίσχυρου ηγεμόνα είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για την εξυπηρέτηση του κοινού καλού.

Παρατηρήσεις:

1.Το εξαιρετικό σκίτσο είναι του Σπ. Ορνεράκη

2.Τα αποσπάσματα είναι από συνέντευξη που δημοσίευσε την Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου η εφημερίδα «Το Βήμα».

Η ακούσια ιστολογική αποχή μου παίρνει τέλος

Πέρασαν πάνω από 3 μήνες από την τελευταία ανάρτηση μου σε αυτό το ιστολόγιο. Τρείς μήνες κατά τους οποίους έχουν συμβεί τόσα πολλά και τόσο σημαντικά (μεταξύ άλλων οι φωτιές, οι πλημμύρες, μια τεράστια καταστροφή στο περιβάλλον, μια βραχεία προεκλογική περίοδος, οι βουλευτικές εκλογές), που έχω την αίσθηση ότι έλειψα πολύ περισσότερο.. Και εξ’ αιτίας αυτής, της σχεδόν αναγκαστικής, ιστογραφικής - ή ιστολογικής αν προτιμάτε - απουσίας μου δεν θα βρείτε δυστυχώς - ή ίσως ευτυχώς για άλλους - κανένα επίκαιρο σχόλιο σε αυτό εδώ τον τόπο του παγκόσμιου ιστού για τα όσα συνέβησαν αυτούς τους μήνες. Και το χειρότερο - ή ίσως το καλύτερο για άλλους - είναι πως νομίζω ότι είναι αρκετά αργά για να αναφερθώ σε όλα αυτά τώρα, χωρίς να κουράσω όσους θα κάνουν τον κόπο να επισκεφτούν τούτο εδώ το blog.. Οπότε προφανώς θα εκλείπουν και τα ανεπίκαιρα σχόλια για όσα συνέβησαν τότε. Έτσι, θα προσπαθήσω να περιοριστώ μόνο στα λιγότερο σημαντικά που διαδραματίζονται σήμερα και σε όσα θα λάβουν χώρα από εδώ και μπρος, αφήνοντας όλα όσα έγιναν τους προηγούμενους μήνες (ακόμα και όσα θεωρώ εξαιρετικής σημασίας) έξω από αυτό εδώ το ιστολόγιο. Αν τα καταφέρω δηλαδή να αντισταθώ σε αυτή την παράλογη και ίσως υπερφίαλη σκέψη, πως ίσως υπάρχουν και κάποιοι που θα ήθελαν να μοιραστώ μαζί τους τις απόψεις μου έστω και ετεροχρονισμένα..

Που είναι ο Ζέρβας οεο;

Για όσους δεν το είχαν παρατηρήσει, στη συμβολή των οδών Κοραή και Σταδίου, υπήρχε, μέχρι πριν από λίγο καιρό, η προτομή ενός από τους ήρωες της Εθνικής Αντίστασης, του ιδρυτή της αντιστασιακής οργάνωσης Ε.Δ.Ε.Σ., του Στρατηγού Ναπολέοντος Ζέρβα. Και γράφω υπήρχε, γιατί μια από τις προηγούμενες μέρες, καθώς περπατούσα στο Κέντρο και περνούσα μπροστά από το συγκεκριμένο σημείο, διαπίστωσα ότι η προτομή έλειπε και πάνω στη μαρμάρινη βάση υπήρχε ένας αγκυλωτός σταυρός και το σύνθημα «Που είναι ο Ζέρβας, οεο;». Δύο ήταν τα πιθανότερα ενδεχόμενα, είτε κάποιοι είχαν αφαιρέσει την προτομή του ιδρυτή του Ε.Δ.Ε.Σ. και είχαν γράψει τα παραπάνω, είτε η προτομή είχε αφαιρεθεί από τις Αρχές για να συντηρηθεί ή να προστατευθεί από διαφόρους που κατά καιρούς πετούν μπογιές και προσπαθούν να την καταστρέψουν.

Μετά από μια αναζήτηση που έκανα, χρησιμοποιώντας γνωστή μηχανή αναζήτησης, στο internet, επιβεβαιώθηκε δυστυχώς η πρώτη εκδοχή. Σε κάποιο site βρήκα ότι ο βουλευτής Ιωαννίνων, o κ. Φούσας, ρώτησε στην βουλή τον υπουργό Δημόσιας Τάξης για το θέμα και η απάντηση του υπουργού ήταν ότι κατά τη διάρκεια κάποιου πανεκπαιδευτικού συλλαλητηρίου κάποιοι βεβήλωσαν το χώρο και έκλεψαν την προτομή του Ν. Ζέρβα, που αγνοείται μέχρι σήμερα!

Ο Ναπολέων Ζέρβας από πολύ μικρή ηλικία στρατεύεται εθελοντικά και μετέχει στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913. Εν συνεχεία μετά τη φοίτηση του στη Σχολή Ευελπίδων συμμετέχει σε όλες τις εκστρατείες και τις πολεμικές επιχειρήσεις της εποχής του. Συμμετέχει επίσης στο κίνημα της 22ης Αυγούστου 1926 και ως επικεφαλής ενός από τα δύο «Δημοκρατικά Τάγματα των Αθηνών» ανατρέπει τον δικτάτορα Θ. Πάγκαλο. Πολύ αργότερα, στις 9 Σεπτεμβρίου του 1941 ιδρύει τον Εθνικό Δημοκρατικό Ελληνικό Σύνδεσμο (Ε.Δ.Ε.Σ.) με στόχο - όπως γράφει και ο ίδιος - την απελευθέρωση της πατρίδας, την επικράτηση των δημοκρατικών θεσμών, αλλά και της κοινωνικής δικαιοσύνης, γράφοντας μερικές από τις πιο ένδοξες σελίδες της Εθνικής Αντίστασης. Χαρακτηριστικά, θα μπορούσε κάποιος να αναφέρει τις νικηφόρες μάχες που έδωσε ο Ε.Δ.Ε.Σ. κατά των Ιταλών και Γερμανών στο Μακρυνόρος, στο Σούλι, στην Κανέτα, στη Ραδοβίζα κ.α., καθώς και την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, όπου θεωρήθηκε ως ένα από τα μεγαλύτερα σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη και ήταν και η μοναδική φορά που συνεργάστηκαν Ε.Δ.Ε.Σ. και Ε.Α.Μ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ζέρβας στα Απομνημονεύματα του δεν διστάζει να αναγνωρίσει την συμβολή του Άρη Βελουχιώτη και των ανταρτών του στην ανατίναξη της γέφυρας, παρόλο που την επιχείρηση την διηύθυνε ο ίδιος και ήταν εκείνος που είχε πείσει τελικά τον Άρη να συμμετάσχει στην επιχείρηση και να μην περιμένει την έγκριση του κομουνιστικού κόμματος. Ακόμα, αξιοσημείωτο και ενδεικτικό των προθέσεων του ήταν και το γεγονός ότι ο ηγέτης του Ε.Δ.Ε.Σ. επανειλημμένως, κατά τη διάρκεια της κατοχής, έτεινε χείρα συνεργασίας προς το Ε.Α.Μ. και τον Βελουχιώτη, παρόλο που κάποιες φορές η στάση των ανταρτών του Ε.Α.Μ. απέναντι του ήταν εξαιρετικά εχθρική.

Όλα τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία τα παραθέτω για όσους δε γνωρίζουν και θα ήθελαν να ενημερωθούν συνοπτικά για το ποιος ήταν ο Ζέρβας και ποια η συμβολή του στην Εθνική Αντίσταση. Προφανώς, υπάρχουν αναπόφευκτα κάποια στοιχεία υποκειμενικότητας στην προσέγγιση αυτή, όπως και σε όλες τις προσεγγίσεις, αλλά σε γενικές γραμμές νομίζω ότι είναι μια νηφάλια και ακριβής παρουσίαση του συγκεκριμένου ιστορικού προσώπου. Βεβαίως, μπορείτε να βρείτε και κείμενα που αναφέρονται στον Ζέρβα και έχουν υβριστικό και συκοφαντικό περιεχόμενο, αλλά αυτά είναι μάλλον λίγα, στερούνται ιστορικής τεκμηρίωσης και κατά την ταπεινή μου γνώμη θα έλεγα ότι έχουν ως βάση την μικροψυχία και την εμπάθεια ανθρώπων που επιμένουν 57 χρόνια μετά να αναπαράγουν το δηλητήριο μιας μαύρης για τη χώρα περιόδου, του εμφυλίου πολέμου.

Το ερώτημα που γεννάται λοιπόν, μετά και από όλα τα παραπάνω, είναι γιατί κάποιοι επέλεξαν να απομακρύνουν την προτομή του συγκεκριμένου ήρωα της Εθνικής Αντίστασης, να την εξαφανίσουν, να ζωγραφίσουν έναν αγκυλωτό σταυρό πάνω στην μαρμάρινη βάση της και να ρωτήσουν περιπαικτικά, δίνοντας έμφαση στην «ηρωική» πράξη της βεβήλωσης ενός μνημείου για την Εθνική Αντίσταση, που είναι η προτομή; Πριν από κάθε προσπάθεια για να απαντηθεί το παραπάνω ερώτημα, νομίζω ότι πρέπει να τονιστεί ο υψηλός βαθμός δυσκολίας της αποκόλλησης της προτομής, αφού αυτή ήταν κολλημένη με τσιμέντο με την βάση της και στο εσωτερικό του μνημείου είχαν τοποθετηθεί και κάποιες αρκετά χοντρές συνδετικοί ράβδοι σιδήρου. Σε μια εξαιρετικά φιλόδοξη προσπάθεια, που ίσως και να με υπερβαίνει, θα προσπαθήσω να δώσω κάποιες πιθανές ερμηνείες στα γιατί που τίθενται παραπάνω, κάνοντας - μια ενδεχομένως αυθαίρετη - υπόθεση ότι αυτοί που βεβήλωσαν το μνημείο έχουν κατ’ ελάχιστον ένα υποτυπώδη εγκέφαλο, που τους καθιστά στοιχειωδώς νοήμονες και συνεπώς υπεύθυνους για τις πράξεις τους.

Ερμηνεία 1η: Ίσως τα συγκεκριμένα άτομα να ήταν νεοφασίστες, οπαδοί του Μουσολίνι ή θιασώτες των νεοναζιστικών ιδεών. Σε αυτή την περίπτωση η συμπεριφορά τους ερμηνεύεται πλήρως. Η δράση του Ζέρβα την περίοδο της κατοχής είναι λογικό να τους ενοχλεί και να προσπαθούν, μέσω της βεβήλωσης του μνημείου, να εκδικηθούν τον ίδιο και στο πρόσωπό του ολόκληρη την Εθνική Αντίσταση. Αυτή η ερμηνεία μάλιστα εξηγεί και το γιατί ζωγράφισαν έναν αγκυλωτό σταυρό με μαύρη μπογιά πάνω στη βάση που φιλοξενούσε την προτομή που αφαίρεσαν.

Ερμηνεία 2η: Ίσως τα άτομα αυτά έχουν έναν μάλλον υποτυπώδη εγκέφαλο με ελάχιστους νευρώνες, γεγονός που ερμηνεύει και την τέλεση διαφόρων πράξεων από μέρους τους χωρίς κάποια συγκεκριμένη αιτία. Έτσι, σε αυτή την περίπτωση η απάντηση είναι ότι για τη βεβήλωση της προτομής του Ζέρβα, όπως άλλωστε και για τη ρήψη μπογιάς στον άγαλμα του Κοραή, για το κάψιμο του φυλακίου του Άγνωστου Στρατιώτη, για το γράψιμο συνθημάτων υπέρ του Σάββα Ξηρού (!) πάνω σε αγάλματα και σε τοιχογραφίες του ιστορικού κτιρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών και για άλλα πολλά δεν υπήρχε κάποιος συγκεκριμένος λόγος. Είναι απλά μια καταστροφική έκφανση της βλακείας.

Ερμηνεία 3η: Ίσως οι βάνδαλοι να είχαν εμπνευστεί από την δράση και την νοοτροπία των ανθρώπων που προσπαθούσαν την περίοδο της κατοχής να εξοντώσουν τον Ζέρβα, αυτών των ίδιων που κατάφεραν τελικά να εξοντώσουν τον σπουδαίο αγωνιστή της Ελλάδας και της Δημοκρατίας τον Συνταγματάρχη Δ. Ψαρρό και γενικά όλων όσων επεδίωκαν να αφανίσουν κάθε αντιστασιακή οργάνωση που δεν ήλεγχαν. Αυτοί ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που οδήγησαν στην εξόντωση τους ίδιους τους συντρόφους τους, χωρίς να σεβαστούν τους αγώνες και την προσφορά τους στην Αντίσταση, αλλά και στο κόμμα. Θυμίζω ότι ο Βελουχιώτης - ο οποίος ανεξάρτητα από όσα θα του καταλογίσουν δικαίως ή αδίκως κάποιοι, υπηρέτησε με γενναιότητα και αυταπάρνηση τις ιδέες του και την Εθνική Αντίσταση και για αυτό και μόνο άξιζε και αξίζει το σεβασμό και την ευγνωμοσύνη όλων μας - οδηγήθηκε στην εξόντωση, κατηγορούμενος από τους συντρόφους του ότι ήταν στοιχείο αχρείο και εγκληματικό. Άλλο χαρακτηριστικό θύμα μιας τέτοιας συμπεριφοράς και νοοτροπίας αποτέλεσε και ο Γιώργης Σιάντος που υπήρξε η ψυχή του Ε.Α.Μ. κατά τη διάρκεια της κατοχής, αλλά κατηγορήθηκε από τον Ζαχαριάδη και άλλους συντρόφους του ότι ήταν πράκτορας της Intelligence Service και οδηγήθηκε στο θάνατο, εξοντωμένος ηθικά και πολιτικά και με τη μνήμη του κηλιδωμένη. Σε μια τέτοια περίπτωση είναι βέβαια οξύμωρο να ζητάμε από βέβηλους απολογητές και νοσταλγούς συμπεριφορών που στρέφονται εναντίων των «δικών τους» αγωνιστών της Αντίστασης, να σεβαστούν τον Ζέρβα με τον οποίο ήταν άλλωστε και ιδεολογικοί αντίπαλοι. Όμως, παρόλα αυτά παραμένει εξαιρετικά λυπηρό κάποιοι να βεβηλώνουν την προτομή του Ναπολέοντος Ζέρβα, που αποτελούσε μνημείο της Εθνικής Αντίστασης, μη μπορώντας ενδεχομένως να του συγχωρήσουν το ότι με την παρουσία του δεν τους επέτρεψε την πλήρη και αποκλειστική εκμετάλλευση του εθνικού αγώνα ή και την δια των όπλων κυριαρχία μετά την απελευθέρωση. Σε αυτό το σημείο θέλω να τονίσω προς αποφυγήν κάθε παρεξήγησης, αν και νομίζω ότι είναι πασιφανές, ότι δεν καταφέρομαι εναντίον των ανταρτών του Ε.Α.Μ. ή εναντίον της Αριστεράς, την οποία και τιμώ, αλλά εναντίον των ανθρώπων που διακατέχονται από τέτοιου είδους νοοτροπίες, όπως αυτή που περιγράφεται παραπάνω. Επίσης, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι είμαι στον αντίποδα απόψεων που διαχωρίζουν τους ήρωες τις Αντίστασης σε «δικούς μας» και «δικούς τους», αλλά έκανα χρήση αυτής της κτητικής αντωνυμίας, αναφερόμενος σε κάποιους που φαίνεται να σκέφτονται με αυτό τον τρόπο.

Ίσως, να υπάρχουν κι’ άλλες ερμηνείες για τον συγκεκριμένο βανδαλισμό και μάλιστα πιο εύστοχες από τις δικές μου, αλλά νομίζω ότι δε θα έπρεπε να μείνουμε μόνο στην ερμηνεία αυτής της πράξης και στη καταδίκη των συγκεκριμένων ατόμων, που είναι έτσι και αλλιώς καταδικασμένοι στη συνείδηση όλων των δημοκρατικών πολιτών. Πρέπει να προχωρήσουμε και παραπέρα και να αναρωτηθούμε αν η ευθύνη για αυτή τη πράξη πρέπει να επιμεριστεί και στους διαδηλωτές που ήταν αυτόπτες μάρτυρες και δεν αντέδρασαν, στους δημοσιογράφους που στη μεγάλη τους πλειοψηφία αποφάσισαν ότι το συγκεκριμένο θέμα της βεβήλωσης της προτομής του ηγέτη του Ε.Δ.Ε.Σ. δεν πρέπει να παρουσιαστεί, σε όσους από τους μαζικούς φορείς αδιαφόρησαν και δεν αντέδρασαν και γενικά σε όσους σφυρίζουν αδιάφορα όταν περπατούν στη Κοραή και βλέπουν το κατεστραμμένο μνημείο. Αλήθεια, μια τέτοια χαύνη συμπεριφορά σχετίζεται με την αδράνεια και την αδιαφορία που ενδεχομένως χαρακτηρίζει την εποχή μας ή είναι απότοκο της ασύμμετρης ευαισθησίας, ορισμένων ανθρώπων που ελέγχουν ή επηρεάζουν τα πράγματα, αναφορικά με πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν σε διάφορες ιστορικές στιγμές, ανάλογα με το αν βρίσκονται στη μια ή στην άλλη μεριά του πολιτικού φάσματος; Πάντως, όπως και να έχει, είναι σίγουρα θλιβερό.

Ο Πάγκαλος, η Αριστερά και μια ερμηνεία του παραδόξου της Δημοκρατίας

«Όταν λες ο νόμος δεν θα εφαρμοστεί ή όταν λες ότι νόμος είναι το δίκαιο του εργάτη, δηλαδή το δίκαιο της συγκεκριμένης διαδήλωσης, δηλαδή του κόμματος που πλαισιώνει αυτή τη συγκεκριμένη διαδήλωση και την εμπνέει, τότε αυτό είναι κατάλυση της Δημοκρατίας. Σημαίνει ότι οι δύο σχηματισμοί της Άκρας Αριστεράς στο Κοινοβούλιο - το Κ.Κ.Ε. και ο ΣΥΝ. - δεν έχουν ακόμη καταλάβει με τα τόσα χρόνια που πέρασαν τι σημαίνει Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και δεν την έχουν πλήρως αποδεχτεί» αυτά και άλλα πολλά είχε δηλώσει ο βουλευτής του Πα.Σο.Κ. (και εκ των ιδρυτικών στελεχών της νεολαίας Λαμπράκη!) κ. Θ. Πάγκαλος, λίγο μετά την ψήφιση του νόμου πλαισίου για την Παιδεία, με αφορμή τη στάση της Αριστεράς. Και είχε ξεσπάσει η γνωστή θύελλα αντιδράσεων. Είχε όμως δίκιο ο πρώην υπουργός;

Ο πυρήνας του επιχειρήματος του κ. Πάγκαλου ήταν ο εξής: Το κοινοβούλιο αντιπροσωπεύει τον κυρίαρχο ελληνικό λαό και εκφράζει τη βούληση του. Επίσης, είναι γεγονός ότι ο νόμος-πλαίσιο για την παιδεία ψηφίστηκε με άνετη πλειοψηφία - αυτήν της συμπολίτευσης - από τη βουλή και αποτελεί πλέον νόμο του κράτους. Ακόμα, είναι προφανές ότι κάθε δημοκρατικός πολίτης πιστεύει στην αρχή της διακυβέρνησης από την πλειοψηφία. Άρα, το Κ.Κ.Ε. και ο ΣΥΝ. που λένε ότι ο νόμος που ψήφισε η βουλή δε θα εφαρμοστεί (υπονοώντας προφανώς ότι θα τον ανατρέψουν, πείθοντας τη κυβέρνηση να φέρει άλλο νόμο) και ότι το δίκαιο είναι με το μέρος τους και όχι με την πλειοψηφία δείχνουν ότι δεν έχουν αποδεχθεί τη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και ίσως δεν είναι δημοκρατικά κόμματα, γι’ αυτό και τα χαρακτήρισε σχηματισμούς της άκρας Αριστεράς!

Το επιχείρημα αυτό τού κ. Πάγκαλου έχει νομίζω άμεση σχέση με μια ιδέα την οποία η Πολιτική Φιλοσοφία αποκαλεί, παράδοξο της Δημοκρατίας (1) και έχει τη βάση του στο γνωστό παράδοξο της ελευθερίας, το οποίο πρωτοπαρουσιάζει ο Πλάτωνας (2). Το παράδοξο της Δημοκρατίας λέει το εξής: Έστω, ότι κάποια μέρα ο λαός επιλέγει κατά πλειοψηφία να μην κυβερνά ο ίδιος, αλλά στη θέση του ένας τύραννος. Δεδομένου ότι κάθε δημοκρατικός πολίτης έχει ως βάση του πολιτικού του πιστεύω την αρχή της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας, τότε το ερώτημα που τίθεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι τι πρέπει να πράξει ένας γνήσιος δημοκράτης; Από τη μια μεριά, η αρχή της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας που έχει υιοθετήσει του υπαγορεύει να απορρίψει την τυραννία και από την άλλη τον υποχρεώνει να αποδεχθεί την ετυμηγορία της πλειοψηφίας, δηλ. την τυραννία. Αυτό, προφανώς αποτελεί αντίφαση! Από πού όμως προέρχεται αυτή η αντίφαση;

Ο Karl Popper διαπιστώνει με θαυμαστή οξυδέρκεια ότι το πρόβλημα είναι ο τρόπος που ορίστηκε η αρχή της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας (3). Γενικά, ο Βιεννέζος φιλόσοφος έχει ονομάσει θεωρία της κυριαρχίας, κάθε θεωρία που υποστηρίζει ότι η πολιτική δύναμη πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη ή τουλάχιστον πρακτικά έτσι συμβαίνει και συνεπώς το κύριο πρόβλημα που απομένει είναι να περάσει στα καλύτερα χέρια. Στο πλαίσιο αυτής της θεωρίας δεν έχει νόημα να εξετάσουμε το πως θα κυβερνάει ένας κυβερνήτης ή το πόση εξουσία θα του εκχωρήσουμε, αλλά μόνο το ποιος θα κυβερνάει (4). Στο παράδοξο της δημοκρατίας που περιγράφηκε παραπάνω η αρχή της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας, που δίνει απόλυτη πολιτική δύναμη στην πλειοψηφία ή στον κυβερνήτη που εκλέγει η πλειοψηφία, χωρίς να εισάγει θεσμούς ελέγχου του, δεν είναι τίποτα άλλο από μια θεωρία κυριαρχίας. Όμως, όπως κανείς εύκολα μπορεί να διαπιστώσει όλες αυτές οι θεωρίες κυριαρχίας έχουν χαρακτήρα παραδόξου (5). Έτσι, το πρόβλημα στο παράδοξο της Δημοκρατίας φαίνεται ότι δεν ήταν εγγενές πρόβλημα της Δημοκρατίας, αλλά πρόβλημα της αυτοαντιφατικής αρχής της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας που παρουσιάζεται εκεί!

Στη δυτική δημοκρατία δεν υφίσταται καμιά θεωρία κυριαρχίας, παρόλο που η πλειοψηφία διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο, αφού οι εγκαθιδρυμένοι κοινωνικοί δημοκρατικοί θεσμοί παρέχουν τα μέσα με τα οποία οι κυβερνώμενοι μπορούν να απομακρύνουν τους κυβερνώντες, οι οποίοι κατά συνέπεια δεν απολαμβάνουν απόλυτη εξουσία. Οι κυβερνήσεις που ορίζει η λαϊκή εντολή - μέσω των γενικών εκλογών - οφείλουν να κυβερνούν προς όφελος του λαού, μέσα στο πλαίσιο του συντάγματος, σεβόμενες τις ελευθερίες, τα δικαιώματα των πολιτών, τη διάκριση των εξουσιών κ.λ.π. και το πράττουν αυτό, αφού σε κάθε άλλη περίπτωση η πλειοψηφία του λαού αποφασίζει την απομάκρυνση τους. Οι θεσμοί αυτοί του δημοκρατικού ελέγχου, είναι και το σημείο που διαφοροποιεί αυτό που θα λέγαμε γενικά Δημοκρατία από αυτό που θα λέγαμε γενικά Τυραννία. Δημοκρατία μπορούμε να πούμε ότι είναι ένας τύπος πολιτεύματος που στηρίζεται στην πλειοψηφία και έχει κοινωνικούς θεσμούς ελέγχου της εξουσίας, όπως οι γενικές εκλογές, ενώ Τυραννία (ή Δικτατορία) είναι ένας τύπος πολιτεύματος που δεν παρέχει τα μέσα με τα οποία οι κυβερνώμενοι μπορούν να απομακρύνουν τους κυβερνώντες και έτσι οι πρώτοι μπορούν να απαλλαγούν από τους δεύτερους μόνο με επανάσταση (6). Ευνόητο είναι ότι η ευθύνη των πολιτών σε μια δημοκρατία είναι μεγάλη, αφού οφείλουν από τη μια να επαγρυπνούν και να ελέγχουν την εκάστοτε κυβέρνηση και από την άλλη να μην υπερβάλουν στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν στο πλαίσιο των ελευθεριών που παρέχει το πολίτευμα. Κάθε άλλη συμπεριφορά πληγώνει το πολίτευμα αυτό. Βεβαίως, για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, η δυτική δημοκρατία (ή φιλελεύθερη δημοκρατία) που απολαμβάνουμε, με τους δοκιμασμένους θεσμούς δημοκρατικού ελέγχου, που αποτελούν αναντίλεκτα αποτελεσματικούς θεσμούς κατά της ανεξέλεγκτης πολιτικής ισχύος, δε προεξοφλεί ότι η ασκούμενη πολιτική θα είναι καλύτερη από την πολιτική ενός σοφού και καλοπροαίρετου τυράννου, αλλά προεξοφλεί ότι σίγουρα θα είναι καλύτερη από την πολική ενός τυράννου που δεν είναι σοφός και καλοπροαίρετος. Σε ένα τέτοιο πολίτευμα, με θεσμούς ελέγχου της εξουσίας, δεν μπορεί να υπάρξει αντίφαση όπως αυτή στο παραπάνω παράδοξο, αφού ο κυβερνήτης κινείται σε συγκεκριμένο και προκαθορισμένο πλαίσιο και ο πολίτης έχει συγκεκριμένους τρόπους με τους οποίους μπορεί με δημοκρατικά μέσα να αντιταχθεί στο αποτέλεσμα μιας ψηφοφορίας, αν θεωρήσει ότι το αποτέλεσμα αυτής είναι ενάντια στη Δημοκρατία. Ο δημοκρατικός πολίτης δεν είναι εδώ υποχρεωμένος να δεχθεί το αποτέλεσμα μιας δημοκρατικής ψηφοφορίας ως μια άνευ όρων έκφραση δικαίου.

Στην περίπτωση του παραδόξου της δημοκρατίας που περιγράφηκε παραπάνω - στο οποίο είχε εισαχθεί μια θεωρία της κυριαρχίας της πλειοψηφίας - κατά τη περίπτωση που ο λαός επέλεγε, κατά πλειοψηφία, να κυβερνάται από ένα τύραννο, ο δημοκρατικός πολίτης που θα επέλεγε να αντιταχθεί σε αυτό, ανεξαρτήτως του μέσου που θα χρησιμοποιούσε, θα μπορούσε να κατηγορηθεί από κάποιους - και θα ήταν λογικό - ως μη δημοκρατικός αφού με αυτόν τον τρόπο θα παραβίαζε την αρχή της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας. Θυμίζω ότι στο παράδειγμα του παραδόξου το μόνο ζητούμενο ήταν να άρχει ο κυβερνήτης που όριζε η πλειοψηφία χωρίς να θέτουμε ως στόχο την θέσπιση θεσμών κατά της ανεξέλεγκτης πολιτικής ισχύος του. Στη περίπτωση του νόμου-πλαισίου προφανέστατα δεν έχουμε να κάνουμε με νόμο που εγκαθιδρύει την τυραννία, αλλά ενδεχομένως τα κόμματα της Αριστεράς ή κάποιος άλλος να θεωρεί ότι κάποιες δημοκρατικές ελευθερίες περιστέλλονται ή κάποια δικαιώματα αφαιρούνται και υπό αυτή την έννοια υπάρχει σαφέστατη αντιστοιχία με το παράδειγμα του παραδόξου. Αν κάνουμε την υπόθεση εργασίας ότι κάτι τέτοιο είναι αλήθεια, τότε ένας πολίτης ή ένας πολιτικός φορέας που αντιστέκεται σε αυτό και ισχυρίζεται ότι ο νόμος δεν είναι δίκαιος είναι μη δημοκρατικός; Ο κ. Πάγκαλος απαντά ναι. Ο πληθωρικός πολιτικός με το συγκεκριμένο επιχείρημα φαίνεται να υιοθετεί την θεωρία της κυριαρχίας της πλειοψηφίας και έτσι επικαλούμενος την πλειοψηφία και την προσπάθεια ανατροπής του νόμου από μέρους της Αριστεράς, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα κόμματα της Αριστεράς είναι μη δημοκρατικά, χωρίς να ενδιαφέρεται και να εξετάζει τα μέσα που χρησιμοποιούν. Και προφανώς αν δεχθούμε την αρχή της πλειοψηφίας, έτσι όπως παρουσιάζεται στο παράδοξο, τότε είναι πράγματι λογικό συμπέρασμα ότι ο αυτός που προσπαθεί να ανατρέψει τον νόμο, ανεξαρτήτως του πώς προσπαθεί να το κάνει αυτό, είναι μη δημοκρατικός, υπό την έννοια ότι δεν είναι συνεπής στην αρχή της διακυβέρνησης της πλειοψηφίας. Όμως, η φιλελεύθερη δημοκρατία που απολαμβάνουμε στην Ελλάδα - ως πραγματική Δημοκρατία που είναι - δεν έχει ως βάση της κάποια θεωρία της κυριαρχίας, αλλά γενικές εκλογές που συνοδεύονται και από αποτελεσματικούς δημοκρατικούς θεσμούς και παραδόσεις κατά της ανεξέλεγκτης πολιτικής ισχύος. Μια από αυτές είναι και οι διαδηλώσεις, με τις οποίες η Αριστερά ή και άλλοι προσπαθούν να καταργήσουν αυτόν τον νόμο-πλαίσιο, που πιστεύουν ότι είναι σε μια κατεύθυνση περιορισμού δημοκρατικών ελευθεριών και δικαιωμάτων (προσωπικά διαφωνώ με την εκτίμηση τους για την κατεύθυνση αυτού του νόμου). Βέβαια και από την άλλη μεριά, ο δημοκρατικός πολίτης, αν θέλει να παραμείνει δημοκρατικός, οφείλει να προσπαθεί να ανατρέψει ακόμα και ένα νόμο που θεωρεί ότι βλάπτει τη δημοκρατία, με μέσα δημοκρατικά (στο πολίτευμα μας υπάρχουν θεσμικά αναχώματα απέναντι σε αντιδημοκρατικούς νόμους αλλά και αρκετά περιθώρια για αντίδραση των ίδιων των πολιτών με χρήση δημοκρατικών μέσων). Ο πολίτης που είναι δημοκράτης οφείλει να σέβεται τη βούληση της πλειοψηφίας, μέχρι να αποδειχθεί ότι στέκουν τα επιχειρήματα εναντίον του νόμου που οδηγούν θεσμικά στη κατάργησή του ή μέχρι να καταφέρει ο ίδιος να πείσει την πλειοψηφία να πάρει μια απόφαση που θα καταργεί την προηγούμενη. Σε αντίθετη περίπτωση, αν ένας πολίτης στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος επιλέγει να περιφρονεί όλες τις δημοκρατικές μεθόδους αντίδρασης και προκρίνει συνειδητά την μη εφαρμογή ενός νόμου από μέρος του ή προκρίνει μια προσπάθεια κατάργησής του νόμου μέσω της βίας, τότε νομίζω ότι δεν είναι δημοκρατικός.

Καταλήγοντας - σε αντίθεση με τον κ. Πάγκαλο - θεωρώ ότι οι πολίτες μπορούν να αμφισβητούν ένα νόμο που ψηφίστηκε από τη βουλή και να προσπαθούν ίσως και να τον ανατρέψουν, χωρίς να τίθεται εν αμφιβόλω η δημοκρατικότητα τους, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτό γίνεται με μέσα δημοκρατικά. Η φιλελεύθερη δημοκρατία τους δίνει την δυνατότητα και τα δημοκρατικά μέσα για να το πράξουν αυτό. Όμως, προφανώς δεν ισχύει το ίδιο και γι’ αυτούς που επιλέγουν συνειδητά μη δημοκρατικά μέσα αντίδρασης. Έτσι και στην περίπτωση του νόμου-πλαισίου για την Παιδεία, όσοι εκ των «πολέμιων» του νόμου, αν υπήρξαν τέτοιοι, προέτρεπαν την πανεπιστημιακή κοινότητα να περιφρονήσει την πλειοψηφία και να μην εφαρμόσει τον νόμο ή προσπάθησαν με βιαιότητες να τρομοκρατήσουν την πλειοψηφία, απέδειξαν περίτρανα ότι έχουν στενότατη σχέση με τον ολοκληρωτισμό και τις θεωρίες της κυριαρχίας και μόνο κατ’ επίφαση με τη Δημοκρατία.

___________________________________________

(1) Socratic Method and Critical Philosophy, Leonard Nelson, Yale University Press.

(2)Πολιτεία, Πλάτων. Το παράδοξο της ελευθερίας, πολύ συνοπτικά, ισχυρίζεται ότι η ελευθερία, με την έννοια της απουσίας οποιουδήποτε κατασταλτικού ελέγχου, θα πρέπει να οδηγήσει σε τεράστιο καταναγκασμό, αφού καθιστά ελεύθερο τον αδίστακτο να υποδουλώσει τον εύπιστο.

(3) Η ανοικτή Κοινωνία και οι εχθροί της, Τόμος Ι, Karl Popper, Εκδόσεις Παπαζήση.

(4)Αρκετές φορές στη Πολιτική Φιλοσοφία τίθεται το ερώτημα : «Ποιος πρέπει να άρχει;» και μερικές από τις απαντήσεις που δίνονται είναι «Ο σοφότερος», «Αυτός που κατέχει τη τέχνη της διακυβέρνησης» , «Ο λαός», «Το προλεταριάτο» ή άλλη. Όμως, ποιος ορθολογικός άνθρωπος θα απέρριπτε το να κυβερνά ο σοφότερος ή ο κατέχων τη τέχνη της διακυβέρνησης; Ή εφόσον αποδέχεται τον ιστορικισμό του Marx και την «επιστημονική» πρόρρηση ότι ο καπιταλισμός θα οδηγήσει στην προλεταριοποίηση μέρους της αστικής τάξης και συνεπώς οι εργάτες είτε αποτελούν είτε θα αποτελέσουν πλειοψηφία και μάλιστα αυξανόμενη, ποιος θα αρνηθεί να κυβερνούν οι εργάτες ή το προλεταριάτο; Κανείς! Άρα, υπάρχουν πολλές λογικές απαντήσεις σε αυτή την ερώτηση, γεγονός που δε βοηθάει και πολύ στο πρόβλημα σχετικά με τη διακυβέρνηση. Αλλά, εκτός αυτού υπάρχει και ένα άλλο πιο μεγάλο πρόβλημα, πως θα βρούμε ποιος είναι ο σοφότερος ή ο ικανότερος ή η περιούσια κοινωνική τάξη; Δηλαδή, έστω ότι επιλέγουμε με κάποιον τρόπο ότι θέλουμε να κυβερνά π.χ. ο ικανότερος και έστω ότι διαλέγουμε αυτόν που θεωρούμε ικανότερο, αν αποδειχθεί ότι δεν ήταν ούτε καν ικανός, τότε τι γίνεται; Άρα το θέμα δεν είναι απλά ποιος θα κυβερνάει αλλά και πως θα προστατευτούμε από μια ούτως ή άλλως επισφαλή επιλογή που μπορεί να μην είναι καλή. Έτσι, σωστότερο είναι το ερώτημα «Πώς θα πρέπει να κυβερνά (ο κυβερνήτης) ή Ποιοι πρέπει να είναι οι θεσμοί ώστε ακόμα και ανίκανος ή κακοπροαίρετος να είναι ένας κυβερνήτης να μην μπορεί να προξενήσει μεγάλη ζημιά;». Όμως στο πλαίσιο μιας θεωρίας της κυριαρχίας όπου η πολιτική δύναμη είναι ανεξέλεγκτη, το δεύτερο ερώτημα δεν έχει νόημα και αναγκαστικά περιοριζόμαστε στο να μελετούμε το πρώτο.

(5) Για παράδειγμα, χωρίς βλάβη της γενικότητα, έστω πως επιλέγουμε τον σοφότατο για να κυβερνήσει απολαμβάνοντας απόλυτη πολιτική εξουσία. Ο σοφότατος με τη σοφία του μπορεί να αποφασίσει ότι δεν πρέπει να κυβερνά αυτός, αλλά ο πιο καλός άνθρωπος. Ο πιο καλός άνθρωπος με την καλοσύνη του μπορεί να αποφασίσει ότι δεν πρέπει να κυβερνά αυτός, αλλά η πλειοψηφία. Έτσι έχουμε την εξής αντίφαση: Ο σοφότατος από τη μια πλευρά αν εμπιστευτεί τη σοφία του πρέπει να απορρίψει την επιλογή της παράδοσης της εξουσίας στη πλειοψηφία, αφού η σοφία του υπέδειξε τον καλύτερο άνθρωπο για κυβερνήτη και από την άλλη πρέπει να αποδεχθεί την επιλογή της παράδοσης της εξουσίας στην πλειοψηφία, αφού ο καλύτερος άνθρωπος στον οποίο εκχώρησε την απόλυτη εξουσία, εξαιτίας της σοφίας του, έκανε αυτή την επιλογή. Αυτό, προφανώς αποτελεί αντίφαση!

(6) Η ανοικτή Κοινωνία και οι εχθροί της, Τόμος Ι, Karl Popper, Εκδόσεις Παπαζήση.

Δράση για την απελευθέρωση τριών κρατουμένων συνείδησης και την εμπέδωση του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης

Σε μερικές χώρες το να «μπαίνεις στο ίντερνετ» είναι επικίνδυνο. Υπάρχουν κυβερνήσεις που καταστέλλουν αφ' ενός όσους χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για να μοιραστούν τις απόψεις τους, ενώ αφ' ετέρου αρνούνται στους πολίτες τους την πρόσβαση στον πλούτο των πληροφοριών του. Ρίχνουν στη φυλακή χρήστες του Διαδικτύου, κλείνουν internet cafe, αστυνομεύουν chat rooms, διαγράφουν blogs. Μπλοκάρουν ιστοσελίδες, απαγορεύουν τις διεθνείς ειδήσεις, ενώ οι μηχανές αναζήτησης φιλτράρουν και αποκρύπτουν τα αποτελέσματα που θεωρούνται ευαίσθητα. Υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε εμείς; Η Διεθνής Αμνηστία ανέδειξε 3 περιπτώσεις κρατουμένων συνείδησης και μας υποδεικνύει ένα τρόπο άσκησης πίεσης για την απελευθέρωση αυτών των ανθρώπων. Ας κάνουμε κάτι για αυτούς τους ανθρώπους που στερούνται το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, που κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο. Ας κάνουμε κάτι για αυτούς, δηλώνοντας έτσι την δυσφορία μας για όλους όσους στερούνται αυτό το θεμελιώδες δικαίωμα.. Μπορούμε!!

Περίπτωση 1η: Shi Tao, Κίνα.

Ο Shi Tao είναι Κινέζος ποιητής και δημοσιογράφος. Αυτή τη στιγμή εκτίει ποινή φυλάκισης δέκα χρόνων στην Κίνα επειδή έστειλε ένα e-mail από τον λογαριασμό του στο Yahoo!.

Την άνοιξη του 2004 ο Shi Tao έλαβε στην εφημερίδα όπου εργάζονταν μια οδηγία από τo Κεντρικό Τμήμα Προπαγάνδας που αναφέρονταν στο πως οφείλουν οι δημοσιογράφοι να χειριστούν την 15η επέτειο της σφαγής στην πλατεία Τιεν-αν-Μεν, όταν τον Ιούνιο του 1989 οι κινέζικες αρχές σκότωσαν εκατοντάδες ανθρώπους που διαδήλωναν ειρηνικά στο Πεκίνο υπέρ της δημοκρατίας.

Σύμφωνα με την οδηγία, όλοι οι εργαζόμενοι στα ΜΜΕ όφειλαν να «κατευθύνουν σωστά την κοινή γνώμη», να «μην δημοσιεύουν ποτέ απόψεις που δεν είναι σύμφωνες με την επίσημη πολιτική» και να καταδίδουν στις αρχές τυχόν υποψίες που έχουν για συναδέλφους τους που επικοινωνούν με δημοκρατικά στοιχεία στο εξωτερικό.

Τις πληροφορίες αυτές προώθησε ο Shi Tao με email σε κινεζόφωνο site που εδρεύει στις ΗΠΑ. Κατηγορήθηκε ότι «παρείχε παρανόμως κρατικά μυστικά σε ξένους φορείς» και καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκισης.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στα πρακτικά της δίκης σχετικά με τα αποδεικτικά στοιχεία που οδήγησαν στην καταδίκη του Shi Tao, η αμερικανική εταιρεία παροχής υπηρεσιών διαδικτύου Yahoo έδωσε πληροφορίες για τον χρήστη του λογαριασμού.

Σήμερα ο Shi Tao κρατείται στη φυλακή Chishan και εξαναγκάζεται να δουλεύει υπό σκληρές συνθήκες. Η Διεθνής Αμνηστία έχει πληροφορηθεί και για μια σειρά από παρενοχλήσεις που έχει υποστεί η οικογένεια του από τις αρχές.

Τον Νοέμβριο του 2006, η Παγκόσμια Ένωση Εφημερίδων του απένειμε το βραβείο της «Χρυσής Πένας για την Ελευθερία», το οποίο φυσικά και δεν μπόρεσε να παραλάβει.

Ο Shi Tao είναι φυλακισμένος επειδή εξάσκησε ειρηνικά το δικαίωμά του στην ελεύθερη έκφραση, ένα δικαίωμα που κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο και το Σύνταγμα της Κίνας!

Στείλτε e-mail διαμαρτυρίας χρησιμοποιώντας τα στοιχεία και το υπόδειγμα που θα βρείτε στη σελίδα:

http://www.amnesty.org.gr/actnow/internet/china.htm

Περίπτωση 2η: Truong Quoc Huy, Βιετνάμ.

Ο Truong Quoc Huy συνελήφθη στις 18 Αυγούστου 2006 σε internet cafe στην πόλη Χο Τσι Μινχ, όπου μόλις είχε αρχίσει να συμμετέχει σε ένα chat room. Από εκείνη τη μέρα, η οικογένειά του δεν έλαβε ποτέ νέα του και ο τόπος κράτησης του παραμένει άγνωστος. Αν και ποτέ δεν έχουν δημοσιοποιηθεί κατηγορίες εναντίον του, φέρεται να κατηγορείται για «διενέργεια προπαγάνδας ενάντια στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Βιετνάμ» σύμφωνα με το Άρθρο 88 του Ποινικού Κώδικα. Η ποινή που επιφέρει η συγκεκριμένη κατηγορία είναι 20ετής φυλάκιση.

Ο Truong Quoc Huy είχε συλληφθεί άλλη μία φορά τον Οκτώβριο του 2005 μαζί με τους δύο αδερφούς τους και μια φίλη του ενώ συμμετείχαν από το σπίτι τους σε ιστοσελίδα συζητήσεων σχετικά με θέματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πενήντα αστυνομικοί εισέβαλαν στο σπίτι του στις 3 π.μ., τους χτύπησαν και τους κλώτσησαν και μετέφεραν και τους τέσσερις στην φυλακή ασφαλείας Β34. Ο ένας αδερφός του αφέθηκε ελεύθερος, ενώ οι υπόλοιποι κρατήθηκαν για 9 μήνες σε απομόνωση χωρίς να τους επιτραπεί νομική εκπροσώπηση ή επισκέψεις από την οικογένειά τους.

Λίγο μετά την απελευθέρωση του, τον Αύγουστο του 2006, ο Truong Quoc Huy δήλωσε σε συνέντευξη πως θα συνεχίσει να ασκεί κριτική στην κυβέρνηση και πως υποστηρίζει το Bloc 8604, μια ηλεκτρονική έκκληση για την ειρηνική πολιτική αλλαγή και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Βιετνάμ. Τα σχόλια του αυτά, φαίνεται πως προκάλεσαν τη δεύτερη σύλληψη του στις 18 Αυγούστου 2006 στο internet cafe στην πόλη Χο Τσι Μινχ.

Ο Truong Quoc Huy είναι 25 χρονών και η τύχη του παραμένει άγνωστη. Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί τον Truong Quoc Huy κρατούμενο συνείδησης που κρατείται μόνο επειδή εξάσκησε το δικαίωμα του στη ελευθερία της έκφρασης και της συνάθροισης.

Στο Βιετνάμ οι άνθρωποι μπορούν να φυλακιστούν εξαιτίας ενός απλού κλικ του ποντικιού του υπολογιστή. Οι αρχές έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα φόβου, με πληροφοριοδότες στο διαδίκτυο να κρατάνε αρχείο των χρηστών. Αυτοί που υπερασπίζονται την ελευθερία του λόγου παρενοχλούνται δημόσια και διώκονται.

Οι άνθρωποι γίνονται θύματα παρενόχλησης, απομόνωσης και φυλάκισης επειδή εκφράζουν ειρηνικά τις πολιτικές τους απόψεις στο διαδίκτυο. Επίσης έχει αυξηθεί το φιλτράρισμα και το μπλοκάρισμα ιστοσελίδων. Οι έλεγχοι αυτοί θέλουν κυρίως να πλήξουν το αναπτυσσόμενο δίκτυο ακτιβιστών που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για συζητήσεις σχετικές με τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και οδηγεί στην ανάπτυξη ενός online δημοκρατικού κινήματος. Η ηλεκτρονική έκκληση Bloc 8604, την οποία υποστήριζε και ο Truong Quoc Huy, είναι από τις κυριότερες εκφάνσεις αυτού του κινήματος και την έχουν υπογράψει περισσότεροι από 2.000 Βιετναμέζοι από πολλά διαφορετικά πολιτικά, θρησκευτικά, κοινωνικά και γεωγραφικά υπόβαθρα.

Στείλτε e-mail διαμαρτυρίας χρησιμοποιώντας τα στοιχεία και το υπόδειγμα που θα βρείτε στη σελίδα:

http://www.amnesty.org.gr/actnow/internet/vietnam.htm

Περίπτωση 3η: Karim Amer, Αίγυπτος.

Ο Karim Amer καταδικάστηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2007 σε 4 χρόνια φυλάκισης. Οι κατηγορίες εναντίον του συμπεριλαμβάνουν τη «διάδοση πληροφοριών που απειλούν τη δημόσια τάξη και τη φήμη της χώρας», την «υποκίνηση μίσους προς το Ισλάμ» και τη «δυσφήμηση του Προέδρου της Δημοκρατίας».

Ο Karim Amer τέθηκε υπό κράτηση για πρώτη φορά για 12 μέρες τον Οκτώβρη του 2005 λόγω της συγγραφικής του δραστηριότητας στο blog του (Karam903.blogspot.com) σε σχέση με το Ισλάμ και τις θρησκευτικές ταραχές που έλαβαν χώρα στην περιφέρεια Maharram Bek της Αλεξάνδρειας τον ίδιο μήνα. Παρόλο που απελευθερώθηκε χωρίς καμία κατηγορία, κρίθηκε ένοχος για βλασφημία κατά του Ισλάμ σύμφωνα με τον πειθαρχικό πίνακα του πανεπιστημίου al-Azhar, από όπου και αποβλήθηκε τον Μάρτιο του 2006.
Κλήθηκε εκ νέου να παρουσιαστεί ενώπιον του Δημόσιου Κατήγορου της περιφέρειας Maharram Bek στις 7 Νοεμβρίου 2006, μετά από αγωγή που άσκησε εναντίον του το πανεπιστήμιο al-Azhar. Ο Δημόσιος Κατήγορος διέταξε την κράτησή του αρχικά για τέσσερις ημέρες. Όμως παρέμεινε υπό κράτηση μέχρι και τη δίκη του. Κρατήθηκε και σε απομόνωση, ενώ οι επισκέψεις από τους συγγενείς του επιτράπηκαν μόνο την τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου 2007.

Ο Karim Amer είναι ο πρώτος Αιγύπτιος blogger που δικάστηκε. Η Διεθνής Αμνηστία τον θεωρεί κρατούμενο συνείδησης που φυλακίστηκε μόνο επειδή εξέφρασε τις απόψεις του σχετικά με τις θρησκευτικές αρχές al-Azhar , το Ισλάμ και τον Πρόεδρο Μουμπάρακ και ζητά την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωσή του.

Στην Αίγυπτο η σφαίρα των blogs διευρύνεται σαν χώρος ελεύθερης έκφρασης και οι bloggers έχουν αυξήσει τη δημοσίευση πληροφοριών για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις αιγυπτιακές αρχές, συμπεριλαμβανομένων ισχυρισμών για βασανιστήρια και αστυνομική βία εναντίον φιλειρηνικών διαδηλωτών.
Η δίκη του φαίνεται να παρουσιάζεται ως προειδοποίηση από τις αρχές προς άλλους bloggers που τολμούν να κάνουν κριτική στη κυβέρνηση ή να κάνουν χρήση των blog τους για να διαδώσουν πληροφορίες που θεωρούνται επιβλαβείς για την εικόνα της χώρας.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει καλέσει τις αιγυπτιακές αρχές να αναθεωρήσουν ή να ανακαλέσουν όλη την ισχύουσα νομοθεσία που, σε παραβίαση των διεθνών προτύπων, ορίζει φυλακίσεις για την ειρηνική άσκηση του δικαιώματος στην ελευθερία της έκφρασης, της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας.

Στείλτε e-mail διαμαρτυρίας χρησιμοποιώντας τα στοιχεία και το υπόδειγμα που θα βρείτε στη σελίδα:

http://www.freekareem.org/

Σημείωση: Τα στοιχεία που περιέχονται στο παραπάνω post προέρχονται από τη σελίδα της Διεθνούς Αμνηστίας.

Η γέννηση του Ιταλικού «τραγέλαφου»

Νομίζω ότι θα ήταν σκόπιμο να ξεκινήσω αυτό το post με μια σύντομη ιστορική αναδρομή που αφορά τη μετάλλαξη της Ιταλικής Αριστεράς από το PSI του Τολιάνι, μέχρι το DS του Πιέρο Φασίνο. Το Ιταλικό κομουνιστικό κόμμα (PSI) ιδρύθηκε το 1944 από τον Παλμίρο Τολιάτι και ήταν ένα κόμμα που διαδραμάτισε πολύ σημαντικό ρόλο στην πολιτική ζωή της Ιταλίας αλλά και της Ευρώπης γενικότερά. Σημείο σταθμό στην ιστορία του κόμματος αποτελεί το διεθνές συνέδριο των κομουνιστικών κομμάτων στη Μόσχα το 1969 στο οποίο ο Μπερλινγκουέρ - ο ηγέτης του PSI εκείνη την περίοδο - δεν δίστασε να διαφοροποιηθεί από την επίσημη σοβιετική γραμμή και να αρνηθεί να καταδικάσει το κινεζικό καθεστώς, καταγγέλλοντας ταυτόχρονα τη σοβιετική εισβολή στη Τσεχοσλοβακία. Αυτό ήταν ένα γεγονός που δημιούργησε ένα ρήγμα στις σχέσεις του κόμματος με την Σοβιετική ένωση και ήταν ίσως το πρώτο σημαντικό στάδιο της μετάλλαξης της Ιταλικής Αριστεράς. Το PSI στα χρόνια που ακολούθησαν αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν το μεγαλύτερο κομμουνιστικό κόμμα στο «δυτικό κόσμο» και ότι το 1976 κατάφερε να συγκεντρώσει το 34.4% του εκλογικού σώματος! Το δεύτερο στάδιο ήταν πριν από 16 χρόνια, όταν η πτώση του τείχους στο Βερολίνο, οδήγησε στη διάσπαση του PSI και στη δημιουργία του PDS, δηλ. του Δημοκρατικού κόμματος της Αριστεράς. Το PDS δεν δίστασε να διαφοροποιηθεί σημαντικά από το κομουνιστικό παρελθόν του και είναι μάλιστα χαρακτηριστικό το ότι απάλειψε τον όρο κομουνιστικό από τον τίτλο του και το σφυροδρέπανο από το έμβλημά του. Το τελευταίο στάδιο αυτής της μετάλλαξης ήταν το 1998 που το PDS, αφού ενσωμάτωσε και ένα πλήθος άλλων μικρότερων αριστερών κομμάτων, μετονομάστηκε σε Δημοκράτες της Αριστεράς (DS).

Ο όρος μετάλλαξη δεν είναι καθόλου υπερβολικός αφού μέσα σε περίπου 50 χρόνια φτάσαμε από το PSI, το οποίο είχε ένα ξεκάθαρο Σοβιετικό προσανατολισμό, στους Δημοκράτες της Αριστεράς, οι οποίοι - μετά και τις τελευταίες εκλογές - με τη ψήφο τους στηρίζουν ένα κυβερνητικό συνασπισμό που προτάσσει τον κοινωνικό ή ριζοσπαστικό Φιλελευθερισμό και του οποίου ηγείται ο Ρομάνο Πρόντι, τέως υπουργός των Χριστιανοδημοκρατών! Είναι πράγματι εντυπωσιακό. Όμως τα στάδια αυτά της πολιτικής μετάλλαξης της Αριστεράς στην Ιταλία, δεν έχουν τελειώσει με τη δημιουργία των Δημοκρατών της Αριστεράς. Την περίοδο αυτή που όλος ο κόσμος ασχολείται με τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, ένα καινούργιο κόμμα δημιουργείται στην Ιταλία, το Δημοκρατικό Κόμμα, από τη σύζευξη των Δημοκρατών της Αριστεράς του Φασίνο με το κόμμα της Μαργαρίτας, το οποίο είναι κόμμα Χριστιανοδημοκρατικό!! Αυτή η εξέλιξη έχει δημιουργήσει προβληματισμό σε κάποιους όπως ο Φ. Μούσι και ο Φ. Τζιορντάνο της Κομουνιστικής Επανίδρυσης, που μιλά για την επερχόμενη «παρακμή της Αριστεράς». Από την άλλη ο Πρόντι που βλέπει πλέον την κυβέρνηση του να έχει ισχυρότερη βάση στήριξης, δηλώνει ότι ονειρευόταν 12 χρόνια το συγκεκριμένο σχήμα.

Προσωπικά θεωρώ ότι αυτή η σύμπραξη των δύο κομμάτων που το ένα προέρχεται από τη διάσπαση του Κομουνιστικού κόμματος και το άλλο από τη διάσπαση του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος, έρχεται με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο να υπογραμμίσει την κατάργηση των παραδοσιακών διαιρέσεων των κομμάτων, που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια. Οι πολίτες πλέον, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δε δείχνουν να επηρεάζονται και τόσο - κατά την επιλογή τους στις εκλογές - από το αν ένα κόμμα έχει πολιτική καταγωγή από την Αριστερά, το Κέντρο ή τη Δεξιά, αλλά υιοθετούν άλλα κριτήρια. Επίσης, φαίνεται και επί της ουσίας στις μέρες μας οι παραδοσιακές ταμπέλες του παρελθόντος να μην έχουν κάποιο πολύ συγκεκριμένο πολιτικό αντίκρισμα. Μερικά παραδείγματα, υπό τη μορφή ρητορικών ερωτήσεων, θα πείσουν και τον πλέον δύσπιστο. Υπάρχει κάποιος που θα ισχυριζόταν ότι ο Σοσιαλιστής πρόεδρος των Βρετανών Εργατικών, Τ. Μπλέρ, εφαρμόζει πολιτική περισσότερο κοινωνικά ευαίσθητη και λιγότερο εξαρτημένη ως προς τις Η.Π.Α. σε σχέση με τον «Δεξιό» γάλλο πρόεδρο, τον γκολικό Ζακ Σιράκ; Ή παρόλο που η Ε.Ε. είναι μια «Χριστιανοδημοκρατική ιδέα» υπάρχει κάποιος που θα έλεγε ότι το κόμμα των Βρετανών Συντηρητικών είναι περισσότερο φιλοευρωπαικό σε σχέση με τους Γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες; Η απάντηση είναι σίγουρα όχι. Παράλληλα, προς την ίδια κατεύθυνση - της συνειδητοποίησης του γεγονότος πως οι παραδοσιακές πολιτικές ταμπέλες μπορούν κάποιες φορές να είναι παραπλανητικές - συντείνουν και τα διάφορα πολιτικά παράδοξα που διαπιστώνουμε στις μέρες μας, όπως π.χ. η υιοθέτηση σε οικονομικό επίπεδο του Κοινωνικού Φιλελευθερισμού από πρώην κομμουνιστικά κόμματα (βλ. Ιταλία) ή η υιοθέτηση του νεοφιλελευθερισμού από εργατικά κόμματα (βλ. Βρετανία). Άλλο παράδοξο αποτελεί επιπρόσθετα και η αποδυνάμωση του πανίσχυρου κοινωνικού κράτους της Γερμανίας, το οποίο είναι κυρίως Χριστιανοδημοκρατικό επίτευγμα, που συντελέστηκε από την κυβέρνηση του Σοσιαλδημοκράτη Σρέντερ. Έτσι, μετά και τα παραπάνω, φαίνεται ότι σε μια εποχή που οι πολιτικές ταμπέλες του χθες δε δείχνουν να προεξοφλούν τις πολιτικές του σήμερα είναι δυνατή ακόμα και η συγχώνευση ενός Αριστερού και ενός Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος, κάτι που πριν από κάποια χρόνια θα παρομοιαζόταν σίγουρα με το μυθικό τερατώδες ζώο, τον τραγέλαφο!

Η είδηση και στοιχεία για την ιστορική αναδρομή αντλήθηκαν από την εφημερίδα «Η Καθημερινή» και άρθρο της Ρ.Σπαθή

Trioism: μια μαγική live jazz βραδιά

Την προηγούμενη εβδομάδα, συγκεκριμένα 26 και 27 Απριλίου, στο ζεστό και καλαίσθητο χώρο του Jazz Upstairs, στο BarGuryBar, είχε ένα Live από ένα πολύ καλό acoustic jazz πιάνο trio, το Trioism.

Λίγα λόγια για το trio:

Η ιστορία του Trioism έχει ξεκινήσει πριν αρκετά χρόνια στην Αθήνα, το 1999, με πηγή έμπνευσης τα τρίο των Bill Evans, Keith Jarrett, Paul Bley και αργότερα Brad Mehldau και σήμερα συνεχίζεται στην Ολλανδία, στο Άμστερνταμ. Το group, στη σημερινή του μορφή, αποτελείται από τρεις πολύ καλούς μουσικούς και συγκεκριμένα: τον πιανίστα Σπ. Μάνεση, τον κοντραμπασίστα Πέτρο Κλαμπάνη και τον Πορτογάλο ντράμερ Rui Ramos Pereira.

Η ατμόσφαιρα το βράδυ της Παρασκευής στην πλατεία Θεάτρου ήταν πολύ καλή, πριν ακόμα ξεκινήσει η συναυλία και εγώ ήμουν πολύ χαρούμενος που θα παρακολουθούσα ένα πολύ ενδιαφέρον live jazz και θα ξανάκουγα από κοντά, μετά από καιρό, τα solo του κοντραμπάσου του Πέτρου. Πριν από αυτή τη βραδιά, η μόνη επαφή μου με το Trioism ήταν μέσω κάποιων κομματιών που είχα κατεβάσει ο ίδιος από το χώρο του trio στο διαδίκτυο και μέσω αποσπασμάτων που μου είχε βάλει ο Πέτρος από την ηχογράφηση που είχαν κάνει για το cd που θα βγάλουν με τη Legend. Η εντύπωση λοιπόν που είχα αποκομίσει από όλα αυτά ήταν πολύ καλή και ο ήχος τους μου άρεσε αρκετά. Όμως, από κοντά δε ήταν απλά καλοί, ήταν κάτι παραπάνω από καλοί και δημιουργούσαν μια πολύ ιδιαίτερη ατμόσφαιρα στο χώρο της συναυλίας. Το πρόγραμμα της βραδιάς ήταν πολύ προσεγμένο και ισορροπημένο και περιείχε μερικές πολύ καλές original συνθέσεις του Σπύρου Μάνεση, ειδικά το pipistrello ήταν υπέροχο, γνωστά θέματα της Jazz και διασκευές από κομμάτια της Λένας Πλάτωνος, του Μάνου Χατζηδάκι και του Alexander Scriabin. Μεταξύ των μουσικών του trio υπήρχε πολύ καλή χημεία και συνδυάζονταν υποδειγματικά μεταξύ τους. Αξίζει να σημειώσω ότι πολλά χειροκροτήματα «έκλεψαν» τα solo του Πέτρου Κλαμπάνη, που ήταν αρκετά τεχνικά και πολύ ιδιαίτερα, αλλά και του Σπ. Μάνεση. Γενικά εκείνη η βραδιά ήταν πολύ ενδιαφέρουσα, ακόμα και για αυτούς που έχουν επιφανειακή σχέση με τη Jazz, πολύ ατμοσφαιρική και σου έδινε τη δυνατότητα να απολαύσεις μουσική και ήχους με τους οποίους πολύ δύσκολα έρχεσαι σε επαφή, αν δεν το επιδιώξεις. Όσοι ήταν εκεί πραγματικά είχαν μια πολύ δυνατή εμπειρία και το ζεστό χειροκρότημα του κοινού στο τέλος ήταν νομίζω αδιάψευστο τεκμήριο του γεγονότος αυτού. Οι υπόλοιποι (που δεν καταφέρατε να βρεθείτε τη Παρασκευή στο Guru) θα έχετε την ευκαιρία να τους «δείτε» στις 3 και 4 Μαΐου στο Παράφωνο Jazz and Blues club στην Ασκληπιού ή θα μείνετε με το παράπονο ότι τους χάσατε.. ή έτσι τουλάχιστον θα έλεγε ο Κωστάλας!

Από την βραδιά του live, στη φωτο αριστερά και από αριστερά προς τα δεξιά:Αλεξάνδρα Κλάδη, Μαρίνος Κολοκοτσάς (ο γραφίστας που έκανε την αφίσα πάνω-δεξιά) και εγώ.

Στή φώτο δεξιά :εγώ, Μαρίνος Κολοκοτσάς, Πέτρος Κλαμπάνης(ο κοντραμπασίστας του Trioism), Αλεξάνδρα Κλάδη